Leasing Nedir? Operasyonel Kiralama Avantajları
Leasing yani finansal kiralama, özellikle ticari araç ve ekipman yatırımlarında peşin satın alma ya da banka kredisine alternatif bir finansman yöntemi olarak öne çıkar. Türkiye’de leasing işlemleri, Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde düzenlenir ve lisanslı şirketler tarafından sunulur.
Leasing Nedir?
Leasing, en basit anlatımla bir yatırım malının mülkiyetinin leasing şirketinde, kullanım hakkının ise kiracıda olduğu orta veya uzun vadeli bir kiralama yöntemidir. Sözleşme süresi boyunca kiracı düzenli kira ödemeleri yapar, sözleşme sonunda ise çoğu zaman sembolik bir bedel ile mülkiyeti devralma hakkına sahip olur. Türkiye’de leasing sözleşmeleri, kanunda belirtilen asgari süre ve tescil şartlarına tabidir.
Leasing Nasıl Çalışır?
Leasing süreci, kiracının ihtiyaç duyduğu aracı veya ekipmanı belirlemesi ile başlar. Sonrasında leasing şirketi, bu aracı satıcıdan satın alır ve belirlenen sözleşme süresi boyunca kiracıya kullanım hakkı tanır. Kiracı, sözleşmede belirtilen periyotlarda kira ödemelerini yapar ve sözleşmenin türüne göre sürenin sonunda aracı iade eder ya da mülkiyeti üzerine alır.
Finansal Kiralama (Financial Lease) Nedir?
Finansal kiralama, leasing denince ilk akla gelen klasik modeldir ve çoğunlukla yatırım malının mülkiyetinin sözleşme sonunda kiracıya geçmesini hedefler. Bu modelde araç veya ekipman bilanço üzerinde duran varlık olarak yer alır, amortisman ve finansman giderleri muhasebe kayıtlarına yansır. Birçok banka iştiraki leasing şirketi, finansal kiralama modelini özellikle makine, üretim ekipmanı ve ticari araç yatırımları için sunar.
Operasyonel Kiralama (Operational Lease) Nedir?
Operasyonel kiralama, özellikle araç filolarında kullanılan, tam hizmet kiralama modeli olarak da bilinen uzun dönem araç kiralama yöntemidir. Bu modelde mülkiyet leasing ya da filo kiralama şirketinde kalır, kiracı sadece kullanım hakkına sahiptir. Genellikle bakım, lastik, sigorta ve çoğu zaman yol yardım hizmetleri de kiralama bedeline dahil edilir ve kiracı bu operasyonel yüklerden kurtulur.
Leasing ile Kredi Arasındaki Fark Nedir?
Leasing ile kredi arasındaki farkı anlamak, doğru finansman yöntemini seçmek açısından kritiktir. Kredi kullandığınızda aracı siz satın alır ve genellikle banka üzerinde rehin bulunur, leasingde ise mülkiyet çoğu zaman leasing şirketinde kalır. Kredi taksitleri finansman borcu olarak, leasing ödemeleri ise sözleşmenin türüne göre kira ya da finansman gideri olarak kayıt altına alınır. Ayrıca leasingde genellikle daha esnek ödeme planları, daha düşük teminat gereksinimi ve operasyonel destek gibi ek avantajlar görülebilir.
Leasing ve kredi arasında öne çıkan noktalar:
- Mülkiyetin kimde olduğu
- Teminat ve ek ipotek ihtiyacı
- Vergisel ve muhasebesel kayıt şekilleri
- Satın alma sürecini kimin yürüttüğü
- Yatırımı özkaynak yerine kira mantığı ile finanse etme imkânı
Leasing ile Araç Almanın Avantajları
Araç yatırımlarında leasing kullanmak, özellikle işletmeler için nakit yönetimi ve vergisel açıdan önemli avantajlar sunar. Peşin ödeme yapmadan ya da yüksek tutarlı kredilere girmeden aracı kullanmaya başlamak mümkündür. Ayrıca sözleşme süreci boyunca aylık ödemeler sabit veya öngörülebilir olduğundan, bütçe planlaması daha net yapılabilir.
Leasing ile araç almanın öne çıkan avantajlarını şöyle sıralayabiliriz:
- Nakitin kasada kalmasını sağlayarak işletme sermayesini koruma
- Uzun vadeli ve nakit akışına uygun ödeme planları ile finansal esneklik
- Vergi mevzuatına uygun şekilde kira ve finansman gideri yazma imkânı
- Bazı varlık türlerinde ve makine yatırımlarında daha düşük KDV oranından yararlanabilme
- Satın alma, tescil, bazen sigorta ve diğer işlemlerin leasing şirketi tarafından yürütülmesi ile operasyonel kolaylık
Leasingin Dezavantajları Var mı?
Her finansman yönteminde olduğu gibi leasingin de göz önünde bulundurulması gereken bazı dezavantajları vardır. Sözleşme süresince aracı erken bırakmak ya da sözleşmeden çıkmak ekstra maliyetler doğurabilir. Ayrıca toplam kira ödemeleri, peşin alıma göre faiz ve finansman maliyeti içerdiği için nominal tutar olarak daha yüksek görünebilir.
Dikkate alınması gereken başlıca dezavantajlar şunlardır:
- Sözleşme süresi boyunca aracı satamama ve mülkiyeti devredememe kısıtları
- Erken fesih durumunda cezai bedel veya ek masraf ödenmesi riski
- Sigorta, bakım ve hasar yönetiminde sözleşmeye bağlı kalma zorunluluğu
- Gecikmiş ödemelerde sözleşmenin feshi ve aracın geri alınması ihtimali
Leasingde KDV ve Vergi Avantajları
Leasing işlemlerinde KDV ve vergi uygulamaları, varlığın türüne ve sözleşmenin yapısına göre değişir. Makine ve bazı ekipman türlerinde leasing yoluyla edinim, düşük KDV oranı avantajı sağlayabilirken, binek araçlarda genel oran çoğu zaman standart KDV oranına tabidir. Ancak şirketler, kanundaki gider kısıtlamalarına uygun olmak şartıyla kira ödemelerini ve araçla ilgili belirli giderleri kurumlar vergisi matrahından düşebilir.
Özellikle 2026 yılı için belirlenen kira gideri ve araç gideri limitleri, leasing ile araç kullanan işletmelerin ne kadar tutarı gider yazabileceğini sınırlar. Bu limitler her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiğinden, güncel tutarları muhasebeciniz veya mali müşaviriniz ile kontrol ederek planlama yapmak gerekir.
Leasing Hesaplama Nasıl Yapılır?
Leasing hesaplama temel olarak mal bedeli, peşinat oranı, kira süresi ve uygulanacak kira oranına göre yapılır. Hesaplamada genellikle peşinat düşüldükten sonra kalan tutar vade sayısına ve finansman maliyetine göre aylık kiralara bölünür. Bunun üzerine dosya masrafı, sigorta ve sözleşmeye bağlı diğer ücretler eklenebilir. Birçok banka iştiraki leasing şirketi, internet sitelerinde basit leasing hesaplama araçları sunar.
Leasing ile Araç Almak Mantıklı mı?
Leasing ile araç almak, özellikle nakitini işletme sermayesinde tutmak isteyen ve araçlarını belirli aralıklarla yenilemeyi planlayan şirketler için mantıklı bir seçenek olabilir. Kira ödemelerinin gider yazılabilmesi ve uzun vadeye yayılması, vergi ve nakit akışı açısından avantaj sağlayabilir. Öte yandan aracı uzun yıllar kullanmayı planlayan, borçlanma kapasitesi yüksek ve vergi avantajına çok ihtiyaç duymayan işletmeler için doğrudan satın alma da tercih edilebilir.
Kararın mantıklı olup olmadığı, faizin seviyesi, KDV yükü, gider kısıtlamaları ve alternatif yatırım getirileri birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkar. Bu nedenle kendi tablonuzu görmek için mali tablolarınız üzerinden muhasebecinizle birlikte senaryo çalışması yapmak en sağlıklı yoldur.
Kurumsal Leasing: Şirketler İçin Avantajlar
Kurumsal leasing, özellikle KOBİ ve büyük ölçekli şirketler için yatırım planlamasında önemli bir araçtır. Sabit kıymet yatırımlarını leasing ile yapmanın en büyük kazanımı, şirket özkaynaklarını tüketmeden büyümeye devam edebilmektir. Ayrıca leasing şirketleri, ithalat, gümrük ve tedarik süreçlerini de üstlenerek operasyonu sadeleştirebilir.
Şirketler için leasingin öne çıkan avantajları şunlardır:
- Nakit akışına uygun, esnek ve uzun vadeli finansman imkânı
- Teminat olarak çoğu zaman sadece kiralanan varlığın kendisinin kullanılması
- İthal makine ve ekipman alımlarında lojistik ve gümrük süreçlerinin profesyonelce yönetilmesi
- Teknoloji ve ekipmanı daha sık yenileyerek verimlilik artışı sağlama imkânı
Bireysel Leasing Yapılabilir mi?
Leasing pazarı uzun yıllar ağırlıklı olarak kurumsal müşterilere odaklansa da, bireysel müşterilere yönelik çözümler de giderek artmaktadır. Özellikle uzun dönem araç kiralama alanında çalışan bazı filo şirketleri, gerçek kişilere de sözleşme yaparak fiilen bireysel leasinge yakın bir model sunar.
Ancak klasik anlamda finansal kiralama sözleşmeleri çoğunlukla ticari amaçlı kullanımlar için düzenlenir ve gelir belgesi, vergi kaydı gibi şartlar aranır. Bireysel kullanıcılar, genellikle operasyonel kiralama modeline daha kolay erişir.
Leasing Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Leasing başvurusu yaparken talep edilen belgeler, başvuru sahibinin tüzel ya da gerçek kişi olmasına göre değişir. Şirketler için ticaret sicil, vergi levhası ve mali tablolar zorunlu olurken, bireysel başvurularda kimlik ve gelir durumunu gösteren belgeler öne çıkar. Bazı leasing şirketleri, başvuruyu dijital ortamda başlatmaya ve belgeleri çevrim içi yüklemeye de imkân tanır.
Genel olarak istenebilecek başlıca belgeleri şunlardır:
- Şirketler için vergi levhası, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi
- Son yılın bilanço ve gelir tablosu, ara dönem mali tablolar
- Ortak ve yetkililere ait kimlik fotokopileri
- Bireysel başvurularda nüfus cüzdanı, ikametgâh ve gelir belgesi
- Kiralanacak araç veya ekipmana ilişkin proforma fatura ya da teklif
Leasing Şirketleri: Yapı Kredi, Garanti, QNB Finans
Türkiye’de leasing pazarında birçok banka iştiraki ve bağımsız leasing şirketi faaliyet gösterir. Yapı Kredi Leasing, Garanti BBVA Leasing ve QNB Leasing, uzun yıllardır sektörde bulunan ve geniş ürün yelpazesine sahip üç önemli oyuncudur. Yapı Kredi Leasing, dijital kanallar ve ikinci el platformu ile farklı sektörlerdeki firmalara çözüm sunarken, Garanti BBVA Leasing özellikle makine ve ekipman yatırımları için esnek ödeme planları ve KDV avantajlı ürünler geliştirir. QNB Leasing ise yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve yatırım projeleri için leasingi aktif bir finansman aracı olarak kullanır.
İkinci El Araçta Leasing Olur mu?
İkinci el araçlarda leasing mümkündür ancak her leasing şirketi bu imkânı aynı koşullarda sunmaz. Bazı şirketler sadece belirli yaş ve kilometre sınırının altındaki araçlar için ikinci el leasing yaparken, bazıları sadece sıfır araçlarla çalışmayı tercih eder. Yapı Kredi Leasing gibi firmalar, ikinci el platformlar üzerinden farklı varlıkların finansal kiralamasını destekleyebilmekte, QNB Leasing ise hesaplama araçlarında ikinci el seçenekleri için de ayrı senaryolar sunmaktadır.
Leasing Sözleşmesi Nasıl Sonlandırılır?
Leasing sözleşmeleri normalde sözleşmede belirlenen sürenin sonunda sona erer. Finansal kiralama modelinde kiracı, sürenin sonunda çoğu zaman önceden belirlenmiş bedeli ödeyerek mülkiyeti devralır veya isterse varlığı iade eder. Operasyonel kiralamada ise sözleşme bitiminde araç genellikle kiralayana geri verilir, kiracı yeni bir araç için sözleşme yenileyebilir.
Kanunda, sözleşmenin ihlali veya kira bedellerinin ödenmemesi gibi durumlarda kiralayanın sözleşmeyi feshetme ve aracı geri alma hakları düzenlenmiştir. Erken çıkış taleplerinde ise çoğu sözleşmede kalan kira bedellerinin tamamı veya belirli bir kısmı talep edilebilir, bu nedenle fesih şartları imzadan önce mutlaka okunmalıdır.
Erken Ödeme Yapılabilir mi?
Birçok leasing sözleşmesinde kiracıya erken ödeme ile borcunu kapatma ve mülkiyeti devralma imkânı tanınır. Ancak bu durumda kalan vadeye ait faizlerin bir kısmı, iskonto edilerek yeniden hesaplanır ve erken ödeme komisyonu gündeme gelebilir. Bazı leasing şirketleri erken kapamayı teşvik ederken, bazıları sözleşme istikrarını korumak için daha sınırlayıcı şartlar koyabilir.
Erken ödeme talebi düşünülüyorsa, leasing şirketinden yazılı bir kapama planı istenerek toplam maliyet mutlaka netleştirilmelidir. Böylece kredi, peşin satın alma veya başka bir finansman alternatifi ile gerçekçi bir karşılaştırma yapılabilir.
Leasing mi Nakit mi? Hangisi Kârlı?
Leasing ile peşin ödeme arasında kârlılık karşılaştırması yaparken sadece fiyat etiketine bakmak yeterli değildir. Peşin alımda büyük bir nakit çıkışı olur ve bu tutarı başka bir yatırımla değerlendirme imkânı ortadan kalkar. Leasingde ise nakit işletmede kalmaya devam eder, fakat kira ödemeleri içinde faiz maliyeti yer alır.
Kârlılığı etkileyen unsurlar arasında vergi avantajı, enflasyon, faiz seviyesi, aracın ikinci el değeri ve şirketin özkaynak getiri beklentisi bulunur. Bu nedenle herkes için geçerli tek doğru cevap yoktur, her işletme kendi nakit akışı ve yatırım planına göre hangi seçeneğin daha mantıklı olduğuna karar vermelidir.
Operasyonel Kiralama mı Leasing mi?
Günlük kullanımda çoğu zaman her iki terim de leasing olarak anılsa da, finansal kiralama ile operasyonel kiralama arasında önemli farklar vardır. Finansal kiralamada amaç genellikle sürenin sonunda araca sahip olmak iken, operasyonel kiralamada amaç kullanım süresi boyunca araçtan maksimum faydayı sağlamak ve sonra filoyu yenilemektir. Operasyonel kiralamada bakım, sigorta, lastik ve bazen yedek araç gibi hizmetler pakete dahil olduğu için, özellikle çok sayıda aracı olan şirketler için ciddi operasyonel kolaylık sağlar.
Eğer öncelik mülkiyete sahip olmak ve aracı uzun yıllar kullanmak ise finansal kiralama daha uygun olabilir. Aracı belirli dönemlerde yenilemek, yönetim yükünü azaltmak ve sabit aylık giderle ilerlemek istiyorsanız operasyonel kiralama daha cazip hale gelir.
Budget Operasyonel Kiralama Çözümleri
Budget Türkiye, günlük ve kısa dönem kiralamaların yanında uzun dönem araç kiralama çözümleri ile de hem bireysel hem kurumsal müşterilere hizmet verir. Geniş araç filosu ve ülke genelindeki ofis ağı ile farklı segmentlerde binek ve hafif ticari araç seçenekleri sunar. Uzun dönem kiralamalarda bakım, zorunlu trafik sigortası, kasko ve belirli hizmetler çoğu zaman kira bedeline dahil edilir.
Bu sayede özellikle KOBİ ve serbest meslek sahipleri, ayrı bir filo yönetim ekibi kurmadan, Budget gibi profesyonel bir marka üzerinden operasyonel kiralama hizmeti alarak işlerine odaklanabilir. Sözleşme şartları, dönemsel kampanyalar ve kapsam detayları için güncel bilgilerin doğrudan şirketten alınması önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Leasing nedir ve nasıl çalışır?
Leasing, bir varlığın mülkiyetinin leasing şirketinde, kullanım hakkının ise kiracıda olduğu orta veya uzun vadeli kiralama sistemidir. Kiracı, belirli bir süre boyunca kira ödemelerini yapar, sözleşmenin türüne göre sürenin sonunda aracı iade eder veya mülkiyetini devralır. Türkiye’de leasing işlemleri, ilgili kanun çerçevesinde düzenlenir ve sözleşmeler belirli şekil şartlarına tabidir.
Leasing ile araç almanın avantajları nelerdir?
Leasing ile araç alırken peşin yüksek bir ödeme yapmak zorunda kalmazsınız, nakitiniz işletme sermayesinde kalır. Aylık kira ödemeleri sayesinde giderleriniz öngörülebilir hale gelir ve nakit akışınızı planlamanız kolaylaşır. Ayrıca mevzuatın izin verdiği ölçüde kira ve araç giderlerini vergi matrahından düşerek vergi avantajı sağlayabilirsiniz.
Finansal kiralama ile operasyonel kiralama arasındaki fark nedir?
Finansal kiralama modelinde amaç genellikle sözleşme sonunda araca sahip olmaktır, kira süresi bittiğinde sembolik bir bedel ile mülkiyet kiracıya devredilir. Operasyonel kiralamada ise araç kiralama şirketine aittir, kiracı sadece kullanım hakkını kiralar ve sürenin sonunda aracı iade eder. Operasyonel kiralamada bakım, lastik ve sigorta gibi hizmetler çoğu zaman pakete dahil edilirken, finansal kiralamada bu giderler daha çok kiracının sorumluluğundadır.
Leasingde KDV avantajı var mı?
Leasingde KDV avantajı, kiralanan varlığın türüne göre değişir. Bazı makine ve ekipman yatırımlarında leasing yoluyla edinim, düşük KDV oranı ile mümkün olabilirken, binek araçlarda genellikle genel KDV oranı uygulanır. Buna rağmen kira ödemelerinin gider yazılması ve KDV’nin indirim konusu yapılabilmesi, şirketler için toplam vergi yükünü azaltabilir.
Leasing başvurusu için hangi belgeler gerekir?
Şirketler için genellikle vergi levhası, ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri, faaliyet belgesi ve son dönem mali tablolar istenir. Ortak ve yetkililerin kimlik bilgileri ile kiralanacak araca ilişkin proforma fatura da başvuru dosyasına eklenir. Bireysel başvurularda kimlik, ikamet ve gelir belgesi gibi kişisel evraklar öne çıkar. Kesin belge listesi, başvuru yapılacak leasing şirketinin güncel koşullarına göre netleşir.
Leasing ile kredi arasındaki fark nedir?
Kredi ile araç aldığınızda araç üzerinize tescil edilir, genellikle banka lehine rehin konur ve siz faizli bir kredi borcu ödersiniz. Leasingde ise mülkiyet çoğu zaman leasing şirketinde kalır, siz kira ödemeleri yapar ve sözleşme sonunda isterseniz aracı satın alabilirsiniz. Ayrıca leasingde satın alma, ithalat ve kayıt sürecini çoğu zaman leasing şirketi yürüttüğü için operasyonel açıdan da farklılık oluşur.
İkinci el araçta leasing yapılabilir mi?
Evet, bazı leasing şirketleri belirli koşullar altında ikinci el araçlara da leasing imkânı sunar. Araç yaşı, kilometresi ve ekspertiz raporu gibi kriterler bu noktada belirleyici olur. Yapı Kredi Leasing ve QNB Leasing gibi kurumlar, ikinci el varlıklar için de platform ve hesaplama araçları sağlayarak bu süreci destekleyebilmektedir.
Leasing aylık taksitleri nasıl hesaplanır?
Aylık leasing taksitleri, mal bedeli, peşinat oranı, vade sayısı ve leasing şirketinin uyguladığı kira oranına göre belirlenir. Peşinat düşüldükten sonra kalan tutar vade boyunca faiz maliyeti ile birlikte dağıtılır. İnternet üzerindeki leasing hesaplama araçları ile yaklaşık aylık taksitleri görmek mümkün olsa da, kesin plan her zaman şirketin nihai teklifinde yer alır.
Leasing sözleşmesinden nasıl çıkılır?
Leasing sözleşmesinden çıkmak için genellikle erken fesih veya erken kapama talebinde bulunmak gerekir. Çoğu sözleşmede kalan kira bedellerinin belirli bir kısmının tahsil edileceği, erken fesih halinde cezai şart uygulanabileceği düzenlenir. Ayrıca kira bedellerini ödememek gibi ihlallerde leasing şirketi tek taraflı fesih hakkını kullanabilir ve aracı geri alabilir.
Kurumlar için leasing avantajları nelerdir?
Kurumlar için leasingin en büyük avantajı, büyük yatırımları özkaynakları tüketmeden yapabilmektir. Bunun yanında esnek ödeme planları, vergi matrahından gider düşebilme imkânı ve profesyonel tedarik yönetimi de önemli kazanımlardır. Özellikle makine, ekipman ve araç yatırımlarında leasing, şirketlerin hem bilanço yönetimini hem de operasyonel süreçlerini daha öngörülebilir hale getirir.