Budget
Teslim Alma Ofisi
Alış Tarihi
{{fromDayNumber}}
{{fromDayName}} {{fromMonthName}}
İade Ofisi Seç
İade Tarihi
{{toDayNumber}}
{{toDayName}} {{toMonthName}}
paralel-park-nasil-yapilir-adim-adim-teknik-rehberi


Paralel park nasıl yapılır sorusu özellikle yeni sürücüler ve ehliyet sınavına hazırlananlar için çok önemlidir. Büyük şehirlerde park yerlerinin sınırlı olması, bu manevrayı günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline getirir. Doğru teknikleri öğrenirseniz aslında paralel parkın gözünüzde büyüttüğünüz kadar zor olmadığını fark edersiniz.

Paralel Park Nedir? Neden Zordur?

Paralel park, aracın yol kenarındaki bordüre paralel şekilde, diğer araçların arasına ya da işaretlenmiş alana yerleştirilmesi anlamına gelir. Yani aracın baştan ya da yandan değil, yanaşarak park edilmesidir. Bu manevra sırasında hem arkayı hem önü hem de yanları aynı anda kontrol etmek gerekir.

Zor olmasının temel sebebi, mesafe ve açı ayarının milimetrik hassasiyet istemesidir. Özellikle dar sokaklarda, arkadan gelen araçların baskısı ve sürücünün heyecanı işin psikolojik boyutunu da devreye sokar. Ancak basit referans noktaları kullanarak ve yavaş hareket ederek bu zorluğu ciddi ölçüde azaltmak mümkündür.
 

Paralel Park İçin Gerekli Koşullar

Başarılı bir paralel park manevrası için önce ortamın ve aracın uygun olması gerekir. Sadece tekniği bilmek yetmez, doğru yerde doğru pozisyonu yakalamak da önemlidir. Bu yüzden park yapmadan önce çevreyi iyi analiz etmek ve kendinize zaman tanımak en sağlıklı yaklaşımdır.

Aşağıdaki noktalar, paralel park için temel koşullardır:

  • Park yasağı olmayan, güvenli ve yasal bir alan seçmek
  • Aracınızın sığacağı kadar, mümkünse araç uzunluğundan biraz daha uzun bir boşluk bulmak
  • Aracınızın fren, direksiyon, aynalar ve vites sistemine hâkim olmak
  • Arkadan gelen trafiği kontrol edip zaman baskısı hissetmeyeceğiniz bir anı seçmek
  • Özellikle yeni başlayanlar için mümkünse sakin, geniş ve iyi aydınlatılmış bir yer tercih etmek

Paralel Park Nasıl Yapılır? 5 Adım

Paralel parkı gözünüzde canlandırmanızı kolaylaştırmak için süreci beş net adıma ayırabiliriz. Her adımın mantığını anladığınızda, bu manevra otomatikleşmeye başlar. Ehliyet sınavlarında da eğitmenler ve uzmanlar genellikle bu adımlara yakın bir yöntem anlatır.

Genel adımlar şunlardır:

  • Pozisyon alma, doğru boşluğu seçme ve aracı yan araca paralel hizalama
  • Geri vitese geçme ve direksiyonu uygun tarafa çevirerek manevraya başlama
  • Aracın açısını ayarlama, arka tamponu kaldırıma doğru yönlendirme
  • Direksiyonu ters yöne çevirip aracı boşluğa oturtma
  • Son pozisyonu düzeltme ve aracı bordüre paralel, güvenli mesafede bırakma

1. Adım: Pozisyon Alma

İlk adımda amaç, manevraya başlamadan önce aracı doğru yere konumlandırmaktır. Önce park etmek istediğiniz boşluğu seçersiniz ve öndeki araca fazla yaklaşmadan yanına gelirsiniz. Aracınız düz olmalı, direksiyonunuz da düz konumda bulunmalıdır.

Pozisyon alırken genellikle şu uygulama kullanılır:

  • Park edeceğiniz boşluğun önündeki araca yaklaşık yarım metre kadar yanaşarak yan yana gelmek
  • Kendi arka tamponunuz ile öndeki aracın arka tamponunu, ya da kapı çizgilerini referans alarak hizalamak
  • Gerekirse aynadan ve omuz üstü bakışla arkanızdaki boşluğu tekrar kontrol etmek
  • Sinyal vererek diğer sürücüleri park manevrasına başlayacağınıza dair uyarmak
Bu adımı acele etmeden yaparsanız hem açıyı daha rahat yakalar hem de sonraki adımları daha kontrollü tamamlarsınız.
 

2. Adım: Geri Vites ve Direksiyon Kırma

Doğru pozisyonu aldıktan sonra vitesi geri konuma alırsınız. Debriyaj ve fren kontrolü, manuel araçlarda bu aşamada özellikle önemlidir, otomatik araçlarda ise fren ayağınızın hassas kullanımı ön plana çıkar. Amaç, aracı çok yavaş ve kontrollü şekilde hareket ettirmektir.

Genel olarak kaldırımı sağ tarafta kabul edersek, Türkiye trafiğinde çoğu durumda sağa doğru park edilir. Bu durumda geri gelirken direksiyonu kaldırıma doğru çevirirsiniz. Araç geri hareket ederken sağ ayna ve iç dikiz aynasından arkayı, sol aynadan da öndeki araca olan mesafeyi izlersiniz. Direksiyon ne kadar sert çevrilirse aracın arkası o kadar hızlı döner, bu nedenle yumuşak ve kontrollü direksiyon hareketleri yapmak avantaj sağlar.
 

3. Adım: Açıyı Ayarlama

Aracın arkası boşluğa girmeye başladığında açıyı doğru yakalamak kritik hale gelir. Bu aşamada amaç, arka lastiklerin kaldırıma çok yaklaşmadan içeri girmesini sağlamak ve öndeki araca çarpmadan dönüşü tamamlamaktır. Referans noktaları için çoğu sürücü kursu, aynalarda bordürün görünmeye başlamasını ya da arka camdan kaldırım çizgisinin belirli bir noktayı kesmesini kullanır.

Aracın gövdesi yaklaşık kırk beş derecelik bir açıya geldiğinde genellikle ikinci direksiyon hamlesine hazırlanılır. Eğer açıyı erken yakalarsanız araç park alanına tam oturamaz, geç kalırsanız da kaldırıma çok yaklaşabilir ya da çarpma riski doğar. Bu yüzden düşük hız ve sürekli ayna kontrolü ile acele etmeden ilerlemek gerekir.
 

4. Adım: Direksiyonu Düzeltme

Açı doğru olduğunda, sıradaki iş aracı tamamen boşluğun içine alacak şekilde direksiyonu ters yöne çevirmektir. Örneğin ilk aşamada direksiyonu sağa çevirdiyseniz bu adımda sola çevirerek aracı park alanına paralel hale getirmeye çalışırsınız. Bu esnada yine çok küçük hareketlerle, sık sık durup kontrol ederek ilerlemek en güvenli yöntemdir.

Aracın önü de boşluğa girmeye başladığında, öndeki ve arkadaki araçlarla olan mesafenizi kontrol etmelisiniz. Gerekirse çok hafif ileri geri manevralar ile aracı hizalayabilirsiniz. Direksiyonunuzun düz konuma geldiğinden emin olduğunuzda artık park manevrasının son kısmına geçebilirsiniz.
 

5. Adım: Son Pozisyon

Son adımda hedef, aracın bordüre paralel ve güvenli mesafede, öndeki ve arkadaki araçlara çok yaklaşıp sıkıştırmadan hizalanmış olmasıdır. Araç kaldırıma ne çok uzak ne de çok yakın durmalıdır, genellikle bir karış ile yarım metre arası mesafe yeterli kabul edilir. Böylece hem kapıyı rahat açarsınız hem de diğer araçlar manevra yaparken kendi aracınıza zarar verme riskini azaltırsınız.

Gerekirse aracı biraz ileri alıp direksiyonu düzelterek ikinci küçük bir düzeltme yapabilirsiniz. Son kontrol olarak el frenini çekip vitesi uygun konuma getirirsiniz; otomatik araçlarda park konumu, manuel araçlarda ise genellikle birinci vites ya da geri vites tercih edilir. Kontak kapatmadan önce aynalardan çevreyi son kez kontrol etmek de iyi bir güvenlik alışkanlığıdır.
 

Paralel Park Püf Noktaları

Paralel park, tamamen pratikle gelişen bir beceridir. Ancak bazı küçük püf noktaları öğrenmek, bu pratiği çok daha hızlı kazanmanızı sağlar. Özellikle sınav stresi yaşayan adayların bu ipuçlarını kendi araçlarında deneyerek otomatik hale getirmesi büyük avantaj sağlar.

İşe yarayan temel püf noktaları şöyle sıralanabilir:

  • Her zaman çok yavaş gidin; hızınız düşükse hata yapsanız bile düzeltme şansınız olur.
  • Aynaları doğru konumlandırın; özellikle sağ aynayı kaldırıma hâkim olacak şekilde hafif aşağı ayarlayabilirsiniz.
  • Direksiyon hareketlerinizi aşırı sert yapmayın; küçük açılarla daha kontrollü dönersiniz.
  • Parka başlamadan önce derin bir nefes alın, acele etmeyin; arkadan korna çalınsa bile paniğe kapılmamaya çalışın.
  • Mümkünse ilk denemelerinizi boş bir otoparkta veya tenha bir sokakta yaparak kendinize güven kazandırın.

Yaygın Paralel Park Hataları

Hangi sürücüyle konuşsanız, paralel parkta en az bir gülümseten hatırası vardır. Bu hatalar sadece yeni başlayanlara özgü değildir, tecrübeli sürücüler bile zaman zaman aynı yanlışları tekrarlar. Hataları önceden bilmek, fark ettiğiniz anda düzeltmenizi kolaylaştırır.

Sürücülerin en sık yaptığı hatalar şunlardır:

  • Çok hızlı girip açıyı ayarlayamadan kaldırıma ya da konilere yaklaşmak
  • Öndeki araca gereğinden fazla yakın pozisyon almak, arkaya gelirken çarpma riski oluşturmak
  • Aynaları kullanmamak, sadece hisle manevra yapmaya çalışmak
  • Geri gelirken direksiyonu geç çevirmek ve boşluğa sığamamak
  • Panikle gereksiz yere direksiyonu sürekli sağa sola çevirmek, bu da açıyı daha da bozmak

Park Sensörü ile Paralel Park

Güncel araçların büyük bölümünde arka park sensörü ve geri görüş kamerası bulunuyor. Park sensörü, aracın çevresindeki engellere yaklaştıkça sesli uyarı vererek mesafeyi tahmin etmenize yardımcı olur. Özellikle dar alanlarda tamponu korumakta ve psikolojik olarak rahatlamanızda önemli rol oynar.

Yine de sensörler sadece yardımcıdır, tek başına onlara güvenmek doğru değildir. Mutlaka aynaları kullanmalı, omuz üstü bakışla kör noktaları kontrol etmeli ve gerektiğinde aracı durdurup değerlendirerek devam etmelisiniz. Sensörleri, aynalar ve temel paralel park tekniği ile birlikte kullandığınızda çok daha güvenli ve rahat bir manevra yaparsınız.
 

Ehliyet Sınavında Paralel Park

Türkiye’de direksiyon sınavlarında paralel park, en kritik aşamalardan biri kabul edilir. Sınav yönetmeliklerinde, adayın park manevrasını belirlenen alan içinde, konilere ve bordüre çarpmadan ve genellikle iki hamle içinde tamamlaması beklenir. Park alanı çoğunlukla aracın uzunluğunun yaklaşık bir buçuk katı olacak şekilde dubalarla işaretlenir.

Son yönetmelik değişiklikleri ile park manevrasında başarısız olan adaylara bazı durumlarda ikinci deneme hakkı tanındığı, sınav süresinin de uzatıldığı belirtilmiştir. Buna rağmen paralel park, pek çok sınavda kalınan bölüm olmaya devam etmektedir. Çünkü bu bölüm, araç hakimiyetini, mesafe ve açı ayarını ve adayın stresle başa çıkma becerisini doğrudan ölçer. Paralel parkı bu rehberdeki adımlarla düzenli olarak çalışmanız, sınavdaki başarı ihtimalinizi ciddi biçimde artırır.
 

Budget ile Park Kolaylığı

Kendi aracınız olmasa bile, araç kiralarken de paralel park beceriniz işinize çok yarar. Budget Türkiye gibi geniş araç filosuna sahip kiralama firmaları, çoğunlukla park sensörlü, hatta park asistanı olan modern araçlar sunar. Bu sayede kiraladığınız araçla bilmediğiniz bir şehirde bile park etmek daha güvenli ve konforlu hale gelir.
 

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Paralel park için araç aralığı minimum kaç metre olmalı?

Genel olarak aracınızın uzunluğundan biraz daha büyük, yaklaşık bir buçuk katı kadar bir boşluk rahat bir manevra için yeterlidir. Daha dar alanlara park etmek mümkündür ama hata payı azalır ve risk artar. Ehliyet sınavı park alanları da bu mantığa göre ayarlanır.
 

Direksiyon hangi tarafa kırılmalı? Sağa mı sola mı?

Türkiye’de yol yapısı gereği çoğu zaman araçlar sağdaki bordüre paralel parkladığı için siz geri gelirken direksiyonu önce sağa çevirirsiniz. Araç boşluğa girip açı yakalandıktan sonra direksiyon sola çevrilerek araç düz hale getirilir. Sol bordüre park gerektiren özel durumlarda yönler tersine döner.
 

Park sensörü olmadan paralel park yapılabilir mi?

Evet, paralel parkın temel tekniği aynalar ve referans noktaları üzerinden kurulur, sensör sadece yardımcıdır. Sensörün olmadığı araçlarda biraz daha fazla dikkat ve pratik gerekir. Özellikle yavaş gitmek ve sık sık durup kontrol etmek bu eksikliği büyük ölçüde telafi eder.
 

Hangi aynaya bakmalıyım? Sağ mı sol mu?

Her üç aynayı da kullanmalısınız, ancak kaldırım tarafındaki ayna genelde daha kritik olur. Sağ tarafa park ederken sağ aynadan kaldırım mesafesini, sol aynadan öndeki ve arkadaki araçlarla olan mesafeyi, iç dikiz aynasından genel durumu takip etmelisiniz. Gerekli noktalarda omuz üstü bakışla kör noktaları da kontrol edin.
 

Otomatik viteste paralel park nasıl yapılır?

Otomatik vites araçlarda temel adımlar aynıdır, sadece vites kontrolünüz daha basittir. Geri hareket ederken vites kolunu geri konumuna alır, ayağınızla sadece fren pedalını hassas kullanırsınız. Park tamamlanınca vitesi park konumuna alıp el frenini çekersiniz.
 

Ehliyet sınavında paralel park yapamama ceza puanı kaç?

Direksiyon sınavında paralel parkı yapamamak doğrudan sınavdan kalmanıza yol açabilir, ancak bu durum trafik ceza puanı olarak yazılmaz. Ceza puanı sistemi trafiğe çıktıktan sonra işlenen kural ihlallerine uygulanır. Yani sınavda kalmanız ceza puanı değil, sadece sınav sonucunuzu etkiler.
 

Park asistanı olan araçta paralel park elle de yapılabilir mi?

Evet, park asistanı olan araçlarda sistemi kullanmak zorunlu değildir, isterseniz tüm manevrayı kendiniz yapabilirsiniz. Bu durum araca zarar vermez, sadece sürücünün tercihidir. Yine de ilk kez kullanıyorsanız park asistanını denemek, sonrasında manuel tekniği uygulamak iyi bir deneyim sağlar.
 

Paralel parkta aracıma zarar verdim, sigortam öder mi?

Bu durum yaptığınız sigorta türüne ve poliçe kapsamına göre değişir. Genel olarak kasko sigortası kendi aracınızda oluşan hasarı, trafik sigortası ise karşı tarafın zararını poliçe şartları dahilinde karşılar. En doğru bilgiyi poliçenizi inceleyerek ya da sigorta şirketinizle görüşerek alabilirsiniz.
 

Dar sokakta paralel park nasıl yapılır?

Dar sokakta hızınızı daha da düşürmeli ve manevrayı çok küçük adımlarla yapmalısınız. Gerekirse manevra sırasında karşı yönden gelen araçlarla kısa süreli iletişim kurarak birbirinize alan açabilirsiniz. Böyle ortamlarda panik yapmamak ve aceleci davranmamak en önemli noktadır.
 

Paralel park yaparken vites ne konumda olmalı?

Manevra sırasında geri gelirken vites geri konumda, ileri küçük düzeltmelerde ise birinci viteste ya da otomatikte sürüş konumunda olmalıdır. Park tamamlandığında manuel araçlarda genellikle birinci ya da geri vitese, otomatik araçlarda park konumuna alınır ve el freni çekilir. Bu, hem güvenlik hem de aracın yerinde sabit kalması için önerilen uygulamadır.